Türkmenistandan başga döwletlere göçýänleriň sany barha köpelýär

Question

Türkmenistanda 2016-dan bäri dowam edýän ykdysady krizisiň ýykyjy netijeleri ýüze çykyp başlady. 1 ýanwar 2017-den 31 dekabr 2017-ä çenli alynan statistiki maglumatlara görä Türkmenistandan başga döwletlere göçýänleriň sany beýleki ýyllaryň ortaçasyna görä 12 esse köpelipdir. Bilşiňiz ýaly 18-45 ýaş aralygyndaky ilat işe ukyply hasaplanylýar. Bu ilatyň 44% daşary ýurtlarda ýa okamana ýa-da işlemäne resmi ýa-da resmi bolmadyk görnüşlerde göç edipdir. Bu 44%-iň 25%-e golaýy Türkiýä, 17%-ä golaýy Rossiýa ýa-da Ukraina, galan 2% bolsa beýleki döwletlere göç edipdir. Türkmenistandan Türkiýäniň Istanbul şäherine göçýänleriň sany 1 ýylda 45%-a, Orsýetiň Wolgograd şäherine  göçýänleriň sany bolsa bir ýylda 81%-a barabar köpelipdir.
Bilişiňiz ýaly Türkmen raýatlary wiza alman Türkiýä 30 günlügine gelip bilýärler, Aşgabat aeropordyndaky Türkmen migrasiýasyndan geçip bilseler bolany, yza dolanmak ortaça 4-5 ýyl. Bu wagt içinde Türkiýede işläp pul ýygnap şeýdip yza dolanýarlar.
Gidýänleriň 38%-e golaýy talyp wizasy bilen gelselerem, daşary ýurda çykýanlaryň 97%-i işleýär. Sebäbi ata-enesi Türkmenistandan talyp ogul-gyzlaryna pul ugradyp bilenok. Gereksiz bir uzyn prosedura we banklarda uzyn oçerdlar bar.
Bu ykdysady krizisi çözmek gaty kyn my? Däl. Ýöne muny bilýänlere, daşary ýurtlarda okap alym derejesine ýetişen ýaş ekonomist Türkmen raýatlaryna bu wezipe berilenok. Türkmenistanda bütin wezipekler doly. Bir tarapda kresla oturan, pensiýa wagty gelse-de turasy gelenok. Beýleki tarapda, her aý ministr, başlyk we wezipeler çalşylyp dur. Hukuk bakalwr derejeliler, ekonomist bolup ýör, ykdysadyýetçiler başga wezipelerde. Uzyn gepiň gysgasy, balyk başyndan porsar.

Answer 1

Hakykatdan hem agyr ýagdaý nazaroff, daş töweregimizdäki dost-ýarlaryň köpüsi daşary ýurda gitmegiň külpetini çekýär. Bu ykdysady meseleler haçan çözüler-kä, hakykatdan hem köp adamyň umydy üzülip barýar.

Answer 2

Hakykatdanam ýagdaý gözgyny, köçä çyksaňam ýaşlaryň köpüsi daşary ýurtlarda. Işiň başyna hünärli ýaşlary goýmaly diýýäňiz welin, olaryň hem köpüsi eýýäm gitdi ahbetin.