Türkmenistandaky orta mekdepler bilim bar my?

Question

Türkmenistan 1991-de Garaşsyzlygyny alandan soň köptaraplaýyn ösüş başlandy we ylym bilim pudaklarynda hem özgerişler boldy. Ilki bilen Aşgabatda Türkmenistanyň şol wagtky prezidenti Saparmyrat Nyýazow we Türkiýäniň öňki prezidenti öz adyny göterýän Turgut Özal Türkmen-Türk mekdebini dabaraly açdylar. Soň bat-bada beýleki welaýatlarda hem Türkmen-Türk mekdepleri açylyp başlanypdy. Bu ýörite mekdepler Türkmenistandaky beýleki orta mekdeplere görä ylym we bilim taraplaýyn gaty öňe saýlanyp çykypdy. Dünýä bilim olimpiýatlaryna Türkmenistanyň adynda çykyş edýän talyplaryň ählisi Türkmen-Türk mekdeplerindendi. Bu olimpiýatlarda olar ençeme baýrak we medallar alyp Türkmenistanyň adyny beýgeltdiler. Bu mekdeplerde okan we okaýan talyplar köplenç ýiti zehinli, arassa ahlakly, birnäçe dil gepleýän talyplar bolup ýetişýärdi. Mekdebi tamamlanlar daşary ýurtlardaky dünýä belli uniwersitetlere ýokary bilim almana gidýärdiler. Hat-da Türkmenistanyň paýtagty Aşgabatda her ýyl Türkiýäniň uniwersitetlerinde stipendiýaly ýokary bilim almak üçin TJS diýlen saýlaw synagy gurnalýardy. Türkmenistan we Türkiýe döwletleri TJS synagynda öňe saýlanan 100 okuwça ähli-taraplaýyn goldaw we stipendiýalar berip Türkiýäniň iň gowy uniwersitetlerine ýerleşip bilim alýardylar. Her ýyl gurnalan synag netijelerinde 100 okuwçynyň 100-si hem Türkmen-Türk mekdeplerinden saýlanýardy. Türkmenistan hökümeti soňra muňa bir kesgit goýup, 50 okuwçy Türkmen-Türk mekdeplerine we 50 okuwçy beýleki mekdeplerden alynmaly diýlen karar çykardy. Bu karar bolmasa stipendiýaly okaýanlaryň hemmesi Türkmen-Türk uçurymlary bolup duruberjekdi, munuň öňüni aldylar. 2011 ýylynda bolsa Türkmenistanyň prezidentiniň buýrugy bilen bu Türkmen-Türk mekdepleri ýapyldy. Şu wagt Türkmenistanda Türkmen-Türk mekdepleri ýok, diňeje döwletiň orta mekdepleri, birnäçe Rus, Nemes we Amerikan mekdepleri bar.
Bu mekdeplerde bilim bar my? Türkmen ýaşlaryň bilim derejeleri nähili?
Türkmen-Türk mekdepleri ýapylandan soň Türkmenistanyň Dünýä bilim olimpiýatlarynda derejesi bar my? Türkmenistan näme eden bolsa özüne edýär. Ine şu wagtky mekdeplerde okuwçylaryň bilimi şu wideoda içinde. Linka basyp, wideo-a tomaşa ediň görüň!

WIDEO: http://votvideo.ru/v/5015345/LTc5MDU5NTg1XzE3MTIzMjgyNA/

Answer 1

Dogry aýdýarsyňyz, ol mekdepler ýapylyp, hakykatdan hem köp zat ýitirdik. Hozirki mekdeplerde bolsa hilli bilim almak gaty kyn, ýaşlar esasan repetitorlara bil baglamaly bolýarlar.

Answer 2

Hakykatdanam şol mekdepler ýapylyp, bilim ulgamynda uly ýitgi boldy diýip pikir edýärin. Häzirki mekdepleriň ýagdaýy bolsa, gynansak-da, köp adamyň göz öňünde bolan mesele. Görkezýän wideosyňyz hem ýagdaýyň näderejededigini aç-açan görkezik görkezipdirýär.

Answer 3

Dogry belleýärsiň, şol mekdepler ýapylandan soň bilim derejesinde ep-esli aşaklama boldy ýaly. Hakykatdan hem, häzirki mekdeplerde hil ozalkysy ýaly däl, munuň soňy nähili bolarka?

Answer 4

Hakykatdanam şol mekdepler ýapylyp, ýaşlaryň bilim derejesi ep-esli aşak düşdi ýaly. Häzirki mekdeplerde sowal soranyňda jogap bermäge kynçylyk çekýän okuwçylary görmek juda gynandyryjy.

Answer 5

Dogry aýdýarsyňyz, ol döwürler hakykatdan hem bilim derejesi örän ýokarydy. Häzirki ýagdaýa syn edeniňde bolsa gynançly ýagdaýlar köp, okaýan ýaşlaryň geljegi näme bolarka diýip pikir edýärin.

Answer 6

Nazaroff, dogry aýdýarsyň, öňki bilim derejesi bilen häzirki ýagdaýy deňeşdirer ýaly däl. Dogrudanam, şol mekdepler ýapylyp, uly ýitgi boldy diýip pikir edýärin.

Answer 7

Hakykatdanam şol mekdepler ýapylyp, bilim ulgamynda uly ýitgi boldy diýip pikir edýärin. Häzirki mekdepleriň ýagdaýy hem özüňizem bilýäňiz, gaty gynançly ýagdaý. Bu wideo hakykaty görkezýän bolsa gerek.

Answer 8

Hakykatdanam öňki bilim derejesi bilen häzirki ýagdaýy deňeşdirip bolanok, gaty gynançly ýagdaý. Ýaşlaryň geljegi üçin has gowy mümkinçilikler gerek, ýöne şu wagtky mekdeplerde bilim hili gaty pese düşen ýaly görünýär.

Answer 9

Hakykatdanam şol mekdepler ýapylyp, bilim ulgamynda uly ýitgi boldy diýip pikir edýärin. Häzirki mekdepleriň ýagdaýy bolsa hemmämize mälim, gözgyny halda.

Answer 10

Hakykatdanam şol mekdepler ýapylyp, ýaşlaryň bilim derejesi ep-esli aşak düşdi ýaly. Häzirki mekdeplerde sowal sorap bilýän, pikirini erkin aýdyp bilýän okuwçy tapmak örän kyn. Bu ýagdaý seniňçe geljegimize nähili täsir eder?